Khớp cắn hở ở trẻ: nguyên nhân và cách điều trị
Răng cửa của bé không chạm nhau khi cắn? Bài viết giúp bố mẹ phân biệt khớp cắn hở do thói quen và do xương, khả năng tự hết và các hướng điều trị.

Viết bởi BS. Đàm Kiều Ly · Thẩm định: BS. Nguyễn Huy Hoàng
Đăng ngày 03/11/2026 · 5 phút đọc

Khớp cắn hở ở trẻ là khi bé cắn răng, răng cửa trên và răng cửa dưới không chạm nhau, để lại khe hở ở phía trước. Ở trẻ nhỏ hay do mút tay, ti giả, đẩy lưỡi. Nhiều ca tự cải thiện khi bé bỏ thói quen, nhưng hở do xương hàm cần bác sĩ điều trị.
Khớp cắn hở ở trẻ là gì?
Là tình trạng khi cắn chặt răng hàm, răng cửa trên và dưới vẫn không gối lên nhau mà để lại một khe hở. Bé thường khó cắn đứt sợi mì, lá rau bằng răng cửa, lưỡi hay thè ra giữa hai hàm khi nói hoặc nuốt.
Một tổng quan Cochrane mô tả khớp cắn hở có thể làm bé khó nói, khó nuốt, khó nhai và ảnh hưởng thẩm mỹ. Khi răng cửa không chạm nhau, bé phải nhai nhiều bằng răng hàm và có thể phát âm các âm “s”, “x” bị gió.
Vì sao trẻ bị khớp cắn hở?
Ở trẻ nhỏ, nguyên nhân hay gặp là mút tay, mút ti giả kéo dài. Theo tổng quan đăng trên tạp chí Pediatric Dentistry của AAPD, càng lớn thì yếu tố xương hàm càng đóng vai trò lớn hơn. Ngoài ra còn có đẩy lưỡi, thở miệng và kiểu phát triển hàm theo chiều dọc.
| Kiểu khớp cắn hở | Nguyên nhân thường gặp | Khả năng tự cải thiện |
|---|---|---|
| Hở do thói quen | Mút tay, ti giả, cắn đồ vật | Thường cao nếu bé bỏ thói quen |
| Hở tạm thời khi thay răng | Răng cửa vĩnh viễn đang mọc chưa đủ dài | Thường tự hết khi răng mọc đủ |
| Hở liên quan lưỡi, đường thở | Đẩy lưỡi, thở miệng | Tùy từng bé, cần đánh giá |
| Hở do xương hàm | Hàm phát triển dài theo chiều dọc, yếu tố gia đình | Thấp, cần điều trị chỉnh nha |
Tổng quan trên tạp chí Pediatric Dentistry cũng cho rằng đẩy lưỡi nhiều khi là hậu quả thích nghi với khe hở hơn là nguyên nhân, nên bác sĩ cần khám để tìm đúng gốc rễ.
Khớp cắn hở có tự hết không?
Nhiều trường hợp có, nếu nguyên nhân là thói quen và bé bỏ được thói quen đó. Tổng quan hệ thống năm 2023 trên trẻ 4–12 tuổi cho thấy bé ngừng mút sau 4 tuổi có từ một nửa đến gần như toàn bộ tự hết khe hở, còn bé vẫn mút thì hiếm khi tự hết.
Nhóm tác giả đánh giá độ tin cậy của bằng chứng còn rất thấp vì các nghiên cứu nhỏ, nên chưa rõ đến tuổi nào bỏ thói quen thì khe hở khó tự đóng. Một nghiên cứu cũ hơn trên trẻ 7–21 tuổi cũng ghi nhận phần lớn khớp cắn hở đơn giản ở răng cửa tự cải thiện khi lớn. Ngược lại, hở do xương hàm thường không tự hết.
Điều trị khớp cắn hở ở trẻ như thế nào?
Bước đầu là giúp bé bỏ thói quen và xử lý vấn đề thở miệng nếu có. Khi cần, bác sĩ có thể dùng khí cụ chặn lưỡi, khí cụ chức năng, nong hàm, rồi niềng răng khi bé thay hết răng. Hở do xương nặng ở tuổi trưởng thành có thể cần phối hợp phẫu thuật.
Tổng quan Cochrane năm 2014 tìm được 3 thử nghiệm cho thấy một số khí cụ có hiệu quả so với không điều trị, nhưng bằng chứng còn yếu. Vì vậy, kế hoạch cho từng bé dựa trên khám, phim chụp và theo dõi sát. Bố mẹ xem thêm khí cụ cố định và tháo lắp, khí cụ chức năng cho trẻ.
Bài tập cơ miệng có thể hỗ trợ bé thay đổi tư thế lưỡi, nhưng tổng quan trên tạp chí Pediatric Dentistry lưu ý chưa có bằng chứng cho thấy chỉ tập cơ miệng là đóng được khe hở. Xem thêm bài tập cơ miệng cho trẻ.
Làm sao giúp bé bỏ thói quen gây khớp cắn hở?
Nhẹ nhàng, kiên trì và có sự đồng ý của bé. Bố mẹ nên tìm hiểu lúc nào bé hay mút, thay bằng hoạt động khác, khen khi bé làm được và tránh la mắng. Bé lớn hơn có thể cần khí cụ nhắc nhở do bác sĩ gắn.
- Ghi lại thời điểm bé hay mút tay: khi buồn ngủ, xem tivi, lo lắng.
- Cho tay bé bận rộn bằng đồ chơi, bóng bóp khi xem tivi.
- Dùng lịch dán sao, mỗi ngày không mút được một sao.
- Cai ti giả theo hướng dẫn của bác sĩ nhi.
Chi tiết từng thói quen có trong bài tổng hợp thói quen xấu ảnh hưởng đến răng trẻ.
Khi nào cần đưa bé đi khám?
Bố mẹ nên đưa bé đi khám khi khe hở răng cửa vẫn còn sau khi bé bỏ thói quen vài tháng, khe hở rộng hoặc lan sang răng bên, bé khó cắn thức ăn, nói gió, thở miệng, ngủ ngáy, hoặc bé đã khoảng 7 tuổi mà chưa từng khám chỉnh nha.
Điều bố mẹ cần biết là khớp cắn hở ở trẻ thường có cơ hội cải thiện tốt nếu được xử lý đúng nguyên nhân từ sớm. BS. Đàm Kiều Ly và các bác sĩ Nha Khoa Trẻ sẽ phân biệt khe hở do thói quen hay do xương, cùng bố mẹ lên kế hoạch cai thói quen và theo dõi. Bố mẹ có thể đặt lịch tư vấn tại Thanh Xuân hoặc Vinhomes Smart City.
Tài liệu tham khảo
- Ngan P, Fields HW (1997). Open bite: a review of etiology and management. Pediatric Dentistry, 19(2): 91–98.
- Lentini-Oliveira DA và cộng sự (2014). Orthodontic and orthopaedic treatment for anterior open bite in children. Cochrane Database of Systematic Reviews.
- Adriano LZ, Derech CD, Massignan C và cộng sự (2023). Anterior open bite self-correction after cessation of non-nutritive sucking habits: a systematic review. European Journal of Orthodontics. Tóm tắt trên The Dental Elf.

Bố mẹ muốn bác sĩ xem răng cho bé?
Đặt lịch để bác sĩ Nha Khoa Trẻ thăm khám và tư vấn thời điểm can thiệp phù hợp cho bé.
