Trẻ mấy tuổi niềng răng được? Mốc khám theo từng độ tuổi

Trẻ mấy tuổi niềng răng được là câu hỏi nhiều bố mẹ băn khoăn. Câu trả lời ngắn: bé nên được khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi. Chỉnh nha sớm là can thiệp khi xương hàm của trẻ còn đang phát triển, và chỉ thực hiện khi bé thật sự cần.

Trẻ mấy tuổi thì nên đi khám chỉnh nha lần đầu?

Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ (AAO) khuyến nghị trẻ nên được bác sĩ chỉnh nha khám lần đầu chậm nhất là lúc 7 tuổi. Đây là mốc khám, chưa phải mốc niềng răng.

Ở khoảng 7 tuổi, trong miệng bé có cả răng sữa lẫn răng vĩnh viễn. Răng hàm lớn thứ nhất và răng cửa vĩnh viễn thường đã bắt đầu mọc. Nhờ vậy, bác sĩ có thể đánh giá khớp cắn, khoảng trống trên cung hàm và hướng phát triển của xương hàm, những điều khó thấy hơn khi bé còn nhỏ.

Nếu bố mẹ nhận thấy điều gì bất thường trước 7 tuổi, như răng cắn ngược hay bé thở bằng miệng nhiều, hãy cho bé đi khám luôn, không cần chờ đủ tuổi.

Bé 7 tuổi đi khám có nghĩa là phải niềng răng luôn không?

Không. Khám sớm không có nghĩa là phải niềng sớm. Phần lớn buổi khám đầu tiên là để bác sĩ hiểu tình trạng của bé và lên kế hoạch theo dõi.

Sau buổi khám, bố mẹ thường nhận được một trong ba kết luận:

• Răng và hàm của bé đang phát triển bình thường, chỉ cần khám định kỳ.
• Có dấu hiệu cần theo dõi thêm, bác sĩ hẹn tái khám để xem răng mọc tiếp như thế nào.
• Bé cần can thiệp sớm để hướng dẫn hàm phát triển đúng hướng hoặc tạo chỗ cho răng vĩnh viễn.

Bố mẹ có thể đọc thêm những câu hỏi bố mẹ hay gặp về chỉnh nha cho trẻ để chuẩn bị trước khi đưa bé đi khám.

Trẻ mấy tuổi niềng răng: 6, 8, 10, 12 tuổi khác nhau thế nào?

Mỗi độ tuổi, bé đang ở một giai đoạn thay răng khác nhau, nên việc bác sĩ có thể làm cũng khác nhau. Bảng dưới đây giúp bố mẹ hình dung con đang ở giai đoạn nào.

Độ tuổi	Răng vĩnh viễn thường mọc	Bác sĩ thường chú ý
6–7 tuổi	Răng hàm lớn thứ nhất, răng cửa giữa hàm dưới	Khớp cắn ngược, cắn chéo, thói quen mút tay, thở miệng
7–9 tuổi	Răng cửa giữa hàm trên, răng cửa bên	Thiếu chỗ cho răng cửa, răng cửa chìa, hàm hẹp
9–12 tuổi	Răng nanh, răng tiền hàm	Răng nanh mọc lệch hoặc mọc ngầm, giữ chỗ khi răng sữa rụng sớm
11–13 tuổi	Răng hàm lớn thứ hai	Gần đủ răng vĩnh viễn, có thể niềng toàn diện

Tuổi mọc răng theo MedlinePlus, Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ. Mỗi bé có thể mọc răng sớm hoặc muộn hơn vài tháng, điều này thường bình thường.

Niềng răng cho trẻ 6 tuổi

Ở 6 tuổi, bé vừa bắt đầu thay răng. Bác sĩ chủ yếu kiểm tra khớp cắn và các thói quen như mút tay, đẩy lưỡi, thở miệng. Nếu bé bị khớp cắn ngược hoặc cắn chéo, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp sớm. Với đa số bé khỏe mạnh, đây là giai đoạn theo dõi.

Niềng răng cho bé 8 tuổi

Đến 8 tuổi, răng cửa vĩnh viễn đã mọc và bố mẹ dễ thấy răng chen chúc hay chìa ra trước hơn. Đây là lúc bác sĩ đánh giá cung hàm có đủ chỗ cho các răng sắp mọc hay không. Nếu hàm hẹp, can thiệp ở giai đoạn này có thể giúp hàm phát triển thuận lợi hơn.

Niềng răng cho trẻ 10 tuổi

Khoảng 10 tuổi, răng nanh và răng tiền hàm bắt đầu thay. Bác sĩ chú ý răng nanh có mọc đúng hướng không và có cần giữ chỗ khi răng sữa rụng sớm không. Xương hàm vẫn đang tăng trưởng, nên đây vẫn là giai đoạn thuận lợi để điều chỉnh.

Niềng răng cho trẻ 12 tuổi

Đến 12 tuổi, bé đã có gần đủ răng vĩnh viễn. Nếu cần, bác sĩ có thể tư vấn niềng toàn diện bằng mắc cài hoặc khay trong suốt, tùy tình trạng và mong muốn của gia đình.

Trẻ 12 tuổi trở lên còn niềng răng được không?

Vẫn được. Khi bé đã có đủ răng vĩnh viễn, niềng răng tập trung vào việc sắp xếp lại răng cho đều và khớp cắn cho đúng.

Điểm khác là ở giai đoạn trước, khi xương hàm còn phát triển mạnh, bác sĩ có thể tận dụng sự tăng trưởng đó để điều chỉnh hàm. Sau tuổi này, việc điều trị vẫn hiệu quả nhưng phương pháp có thể khác. Vì vậy, câu hỏi trẻ mấy tuổi niềng răng không có một con số chung cho mọi bé. Khám sớm giúp bố mẹ có thêm lựa chọn, chứ không có nghĩa là trễ thì không chữa được. Bố mẹ có thể đọc thêm về chỉnh nha sớm cho trẻ 6–12 tuổi để biết trường hợp nào nên can thiệp sớm, trường hợp nào nên chờ.

Mỗi bác sĩ trong đội ngũ bác sĩ chỉnh nha trẻ em của Nha Khoa Trẻ đều có thể tư vấn phương pháp phù hợp với độ tuổi của bé.

Dấu hiệu nào cho thấy bé nên đi khám sớm hơn 7 tuổi?

Bố mẹ nên đưa bé đi khám sớm nếu thấy một trong các dấu hiệu dưới đây, theo danh sách của AAO và kinh nghiệm thăm khám:

• Răng sữa rụng quá sớm hoặc quá muộn so với các bạn cùng tuổi.
• Bé nhai đau, nhai khó hoặc hay cắn vào má.
• Bé thường xuyên thở bằng miệng.
• Hàm lệch sang một bên hoặc kêu khi há miệng.
• Khuôn mặt mất cân đối.
• Răng hô, răng móm, răng mọc chen chúc hoặc cắn ngược.

  

Những dấu hiệu này không có nghĩa là bé chắc chắn phải niềng răng. Nhưng chúng là lý do để bác sĩ kiểm tra sớm.

Khi nào cần đưa bé đi khám?

Nếu bé đã 7 tuổi mà chưa từng khám chỉnh nha, hoặc có bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, bố mẹ nên đưa bé đến bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Không nên tự đánh giá qua ảnh hay tự mua khí cụ cho bé dùng.

Nha Khoa Trẻ có 2 cơ sở tại Thanh Xuân và Vinhomes Smart City (Tây Mỗ), Hà Nội. Bố mẹ có thể đặt lịch khám chỉnh nha cho bé, phòng khám sẽ gọi lại để xác nhận giờ phù hợp.

Tài liệu tham khảo

• Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ (AAO). Orthodontics for Children.
• MedlinePlus, Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ. Development of permanent teeth.