Niềng răng trong suốt cho trẻ hay mắc cài: chọn loại nào?

Niềng răng trong suốt cho trẻ là dùng các khay nhựa trong, tháo lắp được, thay dần theo từng giai đoạn để dịch chuyển răng. Mắc cài thì gắn cố định trên răng. Không loại nào tốt hơn cho mọi bé: lựa chọn phụ thuộc vào mức độ lệch, tuổi và tính tự giác của bé.

Mắc cài và khay trong suốt khác nhau thế nào?

Mắc cài là những khối nhỏ gắn cố định lên răng, nối với nhau bằng dây cung, bé không tự tháo ra được. Khay trong suốt là bộ máng nhựa ôm sát răng, bé tự tháo ra khi ăn và vệ sinh, cứ sau một thời gian lại thay khay mới theo kế hoạch của bác sĩ.

Tiêu chí	Mắc cài	Khay trong suốt
Thẩm mỹ	Dễ thấy, mắc cài sứ đỡ lộ hơn kim loại	Gần như không nhìn thấy
Phụ thuộc vào bé	Ít, vì gắn cố định	Nhiều, phải đeo gần như cả ngày
Ăn uống	Phải kiêng đồ cứng, dính, cắt nhỏ thức ăn	Tháo khay khi ăn, ít phải kiêng hơn
Vệ sinh răng	Khó hơn, thức ăn dễ mắc vào mắc cài	Dễ hơn, nhưng phải đánh răng trước khi đeo lại
Rủi ro thường gặp	Bung mắc cài, dây cung đâm má	Quên đeo, làm mất hoặc gãy khay
Trường hợp phức tạp	Kiểm soát tốt nhiều dạng di chuyển răng	Phù hợp nhiều ca, một số ca cần mắc cài hoặc hỗ trợ thêm

Trẻ mấy tuổi có thể niềng răng trong suốt?

Không có một con số chung. Khay trong suốt có thể dùng cho trẻ đang thay răng hoặc đã thay gần đủ răng vĩnh viễn, nhưng chỉ phù hợp khi bé đủ tự giác đeo khay gần như cả ngày và tình trạng răng phù hợp với phương pháp này.

Với bé nhỏ, bố mẹ thường phải theo sát nhiều hơn: nhắc đeo, nhắc thay khay đúng lịch, cất khay đúng chỗ. Nếu bố mẹ bận và bé hay quên, mắc cài cố định có thể là lựa chọn an toàn hơn, vì răng vẫn được dịch chuyển mà không phụ thuộc vào việc bé có nhớ đeo hay không.

Niềng răng trong suốt cho trẻ có hiệu quả bằng mắc cài không?

Với những trường hợp phù hợp, khay trong suốt có thể cho kết quả tốt. Với một số dạng lệch phức tạp, mắc cài thường cho bác sĩ kiểm soát răng tốt hơn. Điều quan trọng nhất với khay là bé phải đeo đủ thời gian, nếu không răng sẽ không di chuyển đúng kế hoạch.

Bố mẹ không nên chọn khay chỉ vì nghĩ khay luôn nhanh hơn hoặc nhẹ nhàng hơn. Thời gian niềng phụ thuộc nhiều vào mức độ lệch và sự hợp tác của bé. Với mắc cài, theo NHS, thời gian niềng thường khoảng 1–2 năm và bé tái khám mỗi 6–8 tuần.

Bé chơi thể thao, học bán trú thì nên chọn loại nào?

Bé chơi thể thao va chạm nhiều có thể đeo dụng cụ bảo vệ miệng với cả hai loại, bác sĩ sẽ hướng dẫn cụ thể. Bé học bán trú, ăn trưa ở trường cần tự tháo, cất và đeo lại khay, nên phù hợp hơn với những bé cẩn thận, ngăn nắp.

• Bé đeo khay ăn ở trường cần mang theo hộp đựng, bàn chải nhỏ và thói quen súc miệng trước khi đeo lại.
• Khay gói trong giấy ăn rất dễ bị vứt nhầm, đây là một lý do mất khay rất hay gặp.
• Bé đeo mắc cài cần cẩn thận với đồ ăn ở căng tin, nhất là kẹo, bim bim cứng.

Bố mẹ nên chọn mắc cài hay khay trong suốt cho bé?

Hãy để bác sĩ đánh giá trước xem răng của bé phù hợp với phương pháp nào. Sau đó bố mẹ cân nhắc thêm tính tự giác, lịch sinh hoạt và mong muốn thẩm mỹ của bé để cùng bác sĩ quyết định.

1. Hỏi bác sĩ: tình trạng răng của bé có làm được bằng khay trong suốt không, có hạn chế gì không.
2. Thành thật đánh giá: bé có nhớ đeo khay gần như cả ngày và thay khay đúng lịch không.
3. Cân nhắc lịch sinh hoạt: bé ăn ở trường, chơi thể thao, đi xa nhà thường xuyên không.
4. Hỏi rõ thời gian dự kiến, số lần tái khám và cách xử lý khi mất khay hay bung mắc cài.
5. Hỏi về giai đoạn duy trì sau khi niềng xong.

Khi nào cần đưa bé đi khám?

Bố mẹ nên cho bé khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi, hoặc sớm hơn nếu thấy răng hô, móm, chen chúc hay cắn chéo. Buổi khám giúp bác sĩ đánh giá bé cần niềng hay chưa, và nếu cần thì phương pháp nào phù hợp.

Bố mẹ có thể xem tổng quan trong bài các phương pháp niềng răng cho trẻ và lưu ý ăn uống trong bài trẻ niềng răng nên ăn gì. Các bác sĩ trong đội ngũ bác sĩ chỉnh nha trẻ em của Nha Khoa Trẻ khám tại 2 cơ sở Thanh Xuân và Vinhomes Smart City (Tây Mỗ), Hà Nội. Bố mẹ có thể đặt lịch khám chỉnh nha cho bé, phòng khám sẽ gọi lại để xác nhận giờ phù hợp.

Tài liệu tham khảo

• NHS. Braces and orthodontics.
• Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ (AAO). What Can I Eat With Braces?
• Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ (AAO). Orthodontics for Children.