Niềng răng chơi thể thao được không? Hướng dẫn cho bé và bố mẹ
Niềng răng không phải lý do để bé bỏ thể thao. Bài viết hướng dẫn bố mẹ chọn bảo vệ miệng, cách xử lý khí cụ tháo lắp và việc cần làm khi bé bị va đập.

Viết bởi BS. Phạm Xuân Đáng · Thẩm định: BS. Nguyễn Huy Hoàng
Đăng ngày 26/10/2026 · 6 phút đọc

Niềng răng chơi thể thao là điều bé hoàn toàn làm được, kể cả bóng đá, bóng rổ hay võ thuật. Bé chỉ cần đeo dụng cụ bảo vệ miệng phù hợp khi chơi môn có va chạm, và tháo khí cụ tháo lắp cất vào hộp trước khi chơi.
Bé niềng răng chơi thể thao được không?
Được. Niềng răng không phải lý do để bé bỏ thể thao. Bé chỉ cần bảo vệ miệng đúng cách, vì một cú va vào mặt có thể làm bung mắc cài, cong dây cung, đồng thời mắc cài dễ cứa vào môi và má.
Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA), với người đang niềng mắc cài, bảo vệ miệng vừa vặn càng quan trọng, vì nó vừa che mắc cài khỏi va đập vừa bảo vệ môi, má khỏi bị mắc cài cọ vào. ADA cũng khuyên không đeo hàm duy trì hay khí cụ tháo lắp khi chơi môn có va chạm.
Vì sao trẻ cần bảo vệ miệng khi chơi thể thao?
Vì trẻ hay bị chấn thương răng miệng khi chơi thể thao, và răng cửa trên chịu nhiều va đập. Theo tài liệu của Hiệp hội Phẫu thuật Răng Hàm Mặt Hoa Kỳ (AAOMS), trẻ 7–11 tuổi là nhóm dễ bị chấn thương miệng khi chơi thể thao.
Cũng theo AAOMS, vận động viên không đeo bảo vệ miệng có nguy cơ tổn thương răng cao gấp khoảng 60 lần, nhưng tới 67% phụ huynh thừa nhận con mình không đeo bảo vệ miệng khi chơi thể thao có tổ chức. Với bé đang niềng, chấn thương còn có thể làm hỏng khí cụ và kéo dài thời gian điều trị.
Môn thể thao nào cần đeo bảo vệ miệng?
Các môn có va chạm hoặc dễ té ngã nên đeo, như bóng đá, bóng rổ, võ thuật, bóng chày, khúc côn cầu, trượt patin, trượt ván, đạp xe. ADA lưu ý cả những môn ít va chạm như thể dục dụng cụ, trượt băng cũng có thể gây chấn thương răng.
| Nhóm môn | Ví dụ | Lời khuyên |
|---|---|---|
| Va chạm mạnh | Võ thuật, bóng bầu dục, khúc côn cầu | Luôn đeo bảo vệ miệng, cả khi tập |
| Có va chạm, dễ té | Bóng đá, bóng rổ, trượt patin, trượt ván, đạp xe | Nên đeo bảo vệ miệng, đội mũ bảo hiểm khi trượt và đạp xe |
| Ít va chạm | Thể dục dụng cụ, cầu lông, bóng bàn | Cân nhắc đeo theo mức độ nguy cơ của từng bé |
| Dưới nước | Bơi lội | Tháo khí cụ tháo lắp, cất vào hộp trước khi bơi |
Bé niềng răng nên chọn loại bảo vệ miệng nào?
Có 3 loại: làm sẵn, loại ngâm nước nóng rồi cắn tạo khuôn, và loại làm riêng theo khuôn răng tại phòng khám. Với bé đang niềng, bố mẹ nên hỏi bác sĩ chỉnh nha trước, vì răng bé đang di chuyển nên dụng cụ cần vừa mà không ép lên mắc cài.
| Loại | Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|---|
| Làm sẵn | Rẻ, dùng ngay | Thường không vừa, dày, khó thở và khó nói |
| Ngâm nước nóng, cắn tạo khuôn | Vừa hơn loại làm sẵn, dễ mua | Cần làm đúng hướng dẫn, với bé niềng nên hỏi bác sĩ |
| Làm riêng tại phòng khám | Vừa khít, thoải mái hơn | Chi phí cao hơn, cần làm lại khi răng thay đổi |

ADA cho biết nếu bé niềng mắc cài ở hàm dưới, bác sĩ có thể khuyên đeo bảo vệ miệng cho hàm dưới. Trẻ em cũng cần thay dụng cụ thường xuyên hơn người lớn vì răng và hàm đang thay đổi.
Bé đeo khí cụ tháo lắp thì chơi thể thao thế nào?
Bé nên tháo khí cụ tháo lắp hoặc hàm duy trì trước khi chơi môn có va chạm và trước khi bơi, cất vào hộp cứng, chơi xong đeo lại. Theo Hội Chỉnh nha Anh, khi chơi môn va chạm, đạp xe, patin, trượt ván, bé đeo bảo vệ miệng thay cho khí cụ.

Đừng để bé gói khí cụ trong khăn giấy hay bỏ túi quần, vì rất dễ mất hoặc gãy. Thời gian tháo ra chơi thể thao nên được tính vào tổng số giờ bác sĩ dặn, để bé bù lại bằng cách đeo đủ giờ còn lại. Đọc thêm bài khí cụ tháo lắp cho trẻ và khí cụ chức năng cho trẻ.
Bé bị va vào miệng khi chơi thì làm gì?
Bé cần dừng chơi, súc miệng nước sạch và kiểm tra răng, mắc cài. Nếu mắc cài bung hoặc dây đâm, xử lý tạm bằng sáp nha khoa rồi báo phòng khám. Nếu răng vĩnh viễn bị gãy, bật ra, lung lay hoặc chảy máu nhiều, cần đi cấp cứu ngay.
- Cho bé ngồi nghỉ, cầm máu môi bằng gạc hoặc khăn sạch.
- Kiểm tra răng có gãy, lung lay, lệch vị trí không.
- Kiểm tra mắc cài, dây cung, khí cụ có bung, gãy không.
- Răng vĩnh viễn bị bật ra: cầm phần thân răng, không chạm chân răng, đưa bé đến nha khoa hoặc cấp cứu ngay.
- Giữ lại mảnh răng hoặc khí cụ gãy để mang theo.
Cách xử lý từng sự cố với mắc cài có trong bài trẻ bị bung mắc cài, gãy khí cụ.
Khi nào cần đưa bé đi khám?
Bé cần được khám ngay khi bị va đập làm răng gãy, lung lay, lệch, hoặc khi mắc cài, khí cụ hỏng sau lúc chơi. Bố mẹ cũng nên đưa bé đến trước mùa thi đấu để bác sĩ tư vấn loại bảo vệ miệng phù hợp cho bé đang niềng răng chơi thể thao.
Bé đang niềng tại Nha Khoa Trẻ có thể mang dụng cụ bảo vệ miệng đến buổi tái khám để BS. Nguyễn Thu Hoài và các bác sĩ kiểm tra độ vừa. Bố mẹ có thể đặt lịch tại Thanh Xuân hoặc Vinhomes Smart City, và ghi chú môn thể thao bé đang chơi để bác sĩ tư vấn sát hơn.
Tài liệu tham khảo
- Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA), MouthHealthy. Mouthguards.
- Hiệp hội Phẫu thuật Răng Hàm Mặt Hoa Kỳ (AAOMS). Mouth Guards.
- Hội Chỉnh nha Anh (BOS). Functional appliances: patient information.
- Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ (AAO). What is an orthodontic emergency?

Bố mẹ muốn bác sĩ xem răng cho bé?
Đặt lịch để bác sĩ Nha Khoa Trẻ thăm khám và tư vấn thời điểm can thiệp phù hợp cho bé.
