Thói quen xấu

Trẻ bị sâu răng: nguyên nhân, dấu hiệu sớm và cách phòng ngừa hiệu quả

Đốm trắng đục trên răng có thể là dấu hiệu sâu răng sớm nhất. Bài viết giúp bố mẹ hiểu vì sao trẻ bị sâu răng, nhận biết từng giai đoạn và cách phòng ngừa.

BS. Nguyễn Thu Hoài

Viết bởi BS. Nguyễn Thu Hoài · Thẩm định: BS. Nguyễn Huy Hoàng
Đăng ngày 13/11/2026 · 4 phút đọc

Trẻ bị sâu răng: bé ôm má vì đau răng, mẹ ân cần hỏi han

Trẻ bị sâu răng là khi vi khuẩn trong mảng bám biến đường thành axit, làm men răng mất khoáng dần rồi tạo lỗ sâu. Sâu răng phòng được gần như hoàn toàn nhờ hạn chế đồ ngọt, chải răng với kem có fluor và khám răng định kỳ. Phát hiện sớm giúp bé tránh đau và mất răng sớm.

Vì sao trẻ bị sâu răng?

Nguyên nhân chính là ăn uống nhiều đồ ngọt và vệ sinh răng chưa sạch. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mảng bám trên răng chuyển hóa đường tự do thành axit, phá hủy răng theo thời gian. Ăn vặt đồ ngọt liên tục, bú bình ngủ đêm, thiếu fluor làm nguy cơ tăng cao.

WHO ước tính khoảng 510 triệu trẻ em trên thế giới có răng sữa bị sâu. Sâu răng là bệnh không lây nhiễm phổ biến hàng đầu nhưng phòng ngừa được. WHO khuyến nghị trẻ dưới 2 tuổi không uống đồ uống có đường.

Minh họa các giai đoạn sâu răng ở trẻ từ đốm trắng đến lỗ sâu vào tủyDấu hiệu trẻ bị sâu răng là gì?

Giai đoạn đầu, sâu răng thường không gây triệu chứng, theo NHS (Anh). Bố mẹ có thể thấy đốm trắng đục gần viền nướu, sau đó chuyển nâu hoặc đen, rồi thành lỗ. Khi sâu lan sâu, bé ê buốt khi ăn ngọt, nóng, lạnh, đau răng, có khi sưng nướu.

Giai đoạnDấu hiệu bố mẹ thấyCó thể xử lý
Sâu men sớmĐốm trắng đục, chưa có lỗ, bé không đauBôi fluor, chải răng kỹ, giảm đồ ngọt, có thể hồi phục
Sâu ngàChấm, lỗ nâu đen, dắt thức ăn, ê buốt khi ăn ngọt, lạnhTrám răng
Sâu vào tủyĐau tự nhiên, đau về đêmĐiều trị tủy hoặc nhổ tùy tình trạng
Nhiễm trùngSưng nướu, có mụn mủ, sưng má, sốtKhám ngay trong ngày

Với răng sữa đã sâu, bố mẹ đọc thêm răng sữa bị sâu có nên nhổ để hiểu khi nào giữ, khi nào cần nhổ.

Sâu răng sữa có ảnh hưởng đến răng vĩnh viễn không?

Có. Răng sữa sâu nặng có thể nhiễm trùng lan xuống mầm răng vĩnh viễn bên dưới. Nếu phải nhổ sớm, các răng bên cạnh dễ xô vào chỗ trống, khiến răng vĩnh viễn thiếu chỗ và mọc lệch. Bé đau răng cũng ăn kém, ngủ kém, ảnh hưởng việc học.

Vì vậy răng sữa dù sẽ thay vẫn cần được giữ khỏe đến đúng tuổi. Bố mẹ xem thêm mất răng sữa sớm và khí cụ giữ khoảng.

Cách phòng ngừa sâu răng cho trẻ như thế nào?

  1. Chải răng 2 lần mỗi ngày với kem có fluor: WHO khuyên dùng kem 1.000–1.500 ppm, chải tối trước khi ngủ, nhổ bọt không súc lại. Xem cách đánh răng cho trẻ.
  2. Hạn chế đường: giảm bánh kẹo, nước ngọt, sữa có đường, ăn ngọt trong bữa chính thay vì ăn vặt rải rác cả ngày.
  3. Không cho bé ngậm bình sữa khi ngủ: sữa đọng trên răng suốt đêm rất dễ gây sâu răng cửa.
  4. Trám bít hố rãnh: phủ lớp vật liệu lên mặt nhai răng hàm vĩnh viễn để ngăn thức ăn, vi khuẩn bám.
  5. Bôi fluor tại phòng khám theo chỉ định của bác sĩ cho bé có nguy cơ sâu răng cao.

Tổng quan Cochrane cho thấy trám bít hố rãnh bằng nhựa trên răng hàm vĩnh viễn giúp giảm sâu răng rõ rệt sau 2 năm ở trẻ khoảng 5–10 tuổi, hiệu quả còn duy trì đến 4 năm. Chế độ ăn cũng quan trọng, xem trẻ nên ăn gì để răng chắc khỏe.

Khi nào cần đưa bé đi khám?

Bố mẹ nên đưa bé đi khám khi thấy đốm trắng đục, chấm nâu đen, lỗ trên răng, bé kêu ê buốt, đau răng, hay dắt thức ăn. Nếu bé sưng má, sưng nướu có mủ hoặc sốt, cần khám ngay trong ngày. NHS khuyên trẻ dưới 18 tuổi khám răng tối thiểu mỗi năm một lần.

Phát hiện sâu răng ở giai đoạn đốm trắng, bé chỉ cần bôi fluor và thay đổi thói quen, không phải khoan trám. Khi khám, BS. Nguyễn Thu Hoài và các bác sĩ Nha Khoa Trẻ sẽ đánh giá nguy cơ sâu răng của bé, tư vấn trám bít hố rãnh khi răng hàm vĩnh viễn mọc, và kiểm tra luôn khớp cắn. Đặt lịch khám tại Thanh Xuân hoặc Vinhomes Smart City.

Tài liệu tham khảo

BS. Nguyễn Thu Hoài
TÁC GIẢBS. Nguyễn Thu HoàiBác sĩ chỉnh nha tại Nha Khoa TrẻXem hồ sơ bác sĩ

Bố mẹ muốn bác sĩ xem răng cho bé?

Đặt lịch để bác sĩ Nha Khoa Trẻ thăm khám và tư vấn thời điểm can thiệp phù hợp cho bé.

Đặt lịch tư vấnGọi 0901.334.334

Bài viết liên quan

Trẻ bị hôi miệng: bé che miệng ngại ngùng khi nói chuyện với bạn Thói quen xấu

Trẻ bị hôi miệng: nguyên nhân thường gặp và cách xử lý tại nhà

Bé chải răng rồi mà hơi thở vẫn có mùi? Bài viết giúp bố mẹ tìm đúng nguyên nhân khiến trẻ bị hôi miệng, cách xử lý tại nhà và dấu hiệu cần đi khám.

Trám bít hố rãnh cho trẻ: bé há miệng khoe răng hàm sạch khỏe Thói quen xấu

Trám bít hố rãnh cho trẻ: là gì, mấy tuổi nên làm và có đau không?

Răng hàm vĩnh viễn mọc lúc 6 tuổi rất dễ sâu ở các rãnh mặt nhai. Bài viết giải thích trám bít hố rãnh là gì, hiệu quả ra sao, mấy tuổi nên làm và có an toàn không.

Cách đánh răng cho trẻ: mẹ hướng dẫn bé chải răng trước gương Thói quen xấu

Cách đánh răng cho trẻ đúng theo từng độ tuổI

Bao nhiêu kem là đủ, chải bao lâu, mấy tuổi bé tự chải được? Bài viết hướng dẫn bố mẹ cách đánh răng cho trẻ theo từng độ tuổi, kể cả khi bé đang niềng răng.

Zalo